zehra arıkan


İçeriğe git

Bağımlılık

Bağımlılığın Tanınması ve Tedavisi

Prof. Dr. Zehra Arıkan


Madde kullanımı ve bağımlılığı sorunu insanlık tarihi ile birlikteliği olan ve yüzyılımıza damgasını vurmuş bir sorundur. Bu sorun günümüze değin nozolojik anlamda ve etiolojik anlamda değişim ve gelişimlere uğramış olsa da bugün için ciddi bir toplum sağlığı sorunu olduğu bilinmektedir.Bağımlılık psikiyatrisinde son yıllarda önemli gelişmeler olmuştur. Bağımlılığın geçmişteki ahlaka dayalı değerlendirmeleri 20.Yüzyılda değişim göstermiş, yüzyılın başında bağımlılık kişilik zemininde bir zaaf olarak görülerek ahlaki görüş yumuşatılmıştır.,Daha sonraları ise bağımlılığın kalıtsallığına dair elde edilen veriler biyolojik yöne dikkati çekmiştir.Bağımlılık sendromunun kişilik yapısına ikincil olmadığının anlaşılması ve ayrı bir klinik sendrom olarak tanımlanması bu alandaki çalışmaları hızlandırmıştır.
Madde bağımlılığı: Keyif verici bir maddenin belirgin bir etkiyi elde etmek için alınması sürecinde ortaya çıkan bedensel, ruhsal ya da sosyal sorunlara rağmen madde alınımının devam etmesi, maddeyi alma isteğinin durdurulamaması ve madde alınamadığı zaman yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması durumudur.Yani bağımlılık geliştiğinde o madde kişinin ruhsal ve bedensel bir ihtiyaç haline gelir.


Bugün kü bilgilerimize göre bağımlılığın oluşumunda birden fazla etmen rol oynamaktadır. Ayrıca bu sendromun relaps, laps, remisyonlarla seyreden bir kazanılmış bozukluk olduğu görüşü ağırlıklı olarak kendini kabul ettirmiştir.
Bağımlılıkta tanı konabilmesi için DSM(Amerikan Psikiyatri Birliği) ve ICD (Dünya Sağlık Örgütü) tanı kriterlerini kapsayan iki tanı sınıflaması önermişlerdir. Ülkemizde ICD sağlık bakanlığının da istatistiklerinde kullandığı kriterlerden oluştuğu için ICD10 a göre tanı konmaktadır. Ayrıca her maddeye özgü belirti ve bulgular da göz önüne alınmaktadır.
Twdavi seçenekleri ise maddeye göre değişebildiği gibi genel hepsinde geçerli olan tedavi seçenekleri de vardır. Genelklikle ilaç ve psikoterapötik yaklaşımlar birlikte ele alınmaktadır.

Kaynaklar
1. Amerikan Psikiyatri Birliği: Mental bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabı 4. Basım, Amerikan Psikiyatri Birliği, Washington DC. Çeviren E Köroğlu, Hekimler Yayın Birliği Ankara: 1994:13.
2. Galanter M, Kleber HD. Textbook of substance abuse treatment. Second ed, The American Psychiatric press Washington Dc. 309-389,1999
3. ICD-10 (1992) Geneva. World Healt Organization. Türkçe yayın yönetmeni O Öztürk, B Uluğ. Ankara. Ruh sağlığı derneği yayını. 1993

ANASAYFA | YAYINLAR | BASINDA | ÇOCUK | ERGEN | Galeri | İçki ve Madde Bağımlılığı | İLETİŞİM | Site Haritası


İçeriğe geri dön | Ana menuya dön